Van cliffhanger naar cliffhanger
30 juni 2026
Nu de eerste helft van het jaar achter ons ligt, kunnen we vaststellen dat deze periode werd gedomineerd door twee enorme schokken: de oorlog en de gevolgen daarvan voor de olievoorziening, en de AI-hausse en de impact daarvan op de vraag naar halfgeleiders. Veel van wat er in de rest van de markt gebeurde, werd overschaduwd door de strijd om aandacht tussen deze twee ontwikkelingen.
Wij denken dat de markt de toekomst sneller inprijst dan de fysieke én politieke werkelijkheid haar kan bouwen. De beurs kan in enkele weken een industriële revolutie verdisconteren, terwijl fabrieken, elektriciteitscentrales, datacenters en infrastructuur nog moeten worden gebouwd. Even gemakkelijk kan vrede in één handelsdag worden ingeprijsd, terwijl het herstel van scheepvaartroutes, productie en vertrouwen maanden of jaren vergt.
Daardoor wordt iedere ogenschijnlijke ontknoping vrijwel onmiddellijk de opmaat naar een volgende cliffhanger. De explosieve vraag naar chips roept de vraag op waar alle benodigde elektriciteit vandaan moet komen. Een bestand rond Iran verlegt de aandacht naar de veiligheid van de Straat van Hormuz. En hogere energieprijzen, investeringsprogramma’s en defensie-uitgaven brengen ons uiteindelijk bij de rente en de Amerikaanse stembus.
Van megabytes naar megawatts
Kunstmatige intelligentie werd lange tijd vooral gezien als een digitaal verhaal van modellen, algoritmen, data en software. Inmiddels is duidelijk dat AI minstens zozeer een fysiek en industrieel project is: een ontwikkeling van megabytes naar megawatts.
Voor de bouw en het gebruik van AI zijn steeds meer geavanceerde chips, geheugen, netwerken, koeling en vooral elektriciteit nodig. De leveranciers van deze infrastructuur groeiden uit tot de grote winnaars van de eerste jaarhelft. Sommige Aziatische en Amerikaanse halfgeleider- en geheugenaandelen stegen bijna verticaal.
De onderliggende ontwikkeling is reëel. De vraag naar rekenkracht neemt toe en de grootste technologiebedrijven hebben zich vastgelegd op investeringsprogramma’s die enkele jaren geleden nauwelijks voorstelbaar waren. Maar een reëel verhaal kan tegen een irreële snelheid worden ingeprijsd.
Daar ligt de spanning. Terwijl leveranciers van chips en apparatuur recordbedragen verdienen, betalen de hyperscalers de rekening. Bedrijven die jarenlang enorme vrije kasstromen genereerden en aandelen inkochten, steken nu honderden miljarden in datacenters en wenden zich vaker tot de kapitaalmarkt. Beleggers vragen zich daardoor steeds nadrukkelijker af wanneer de opbrengsten van AI zichtbaar worden en bij wie zij uiteindelijk terechtkomen.
De beurs lijkt voorlopig te antwoorden: bij de leveranciers van de infrastructuur. De grote technologieplatforms presteerden over de afgelopen twaalf maanden gezamenlijk niet beter dan het gemiddelde aandeel in de S&P 500. Dat wijst eerder op een herwaardering van verwachtingen dan op een afzwakking van de ontwikkeling zelf. Het laat vooral zien dat een technologische revolutie en een goede belegging niet automatisch hetzelfde zijn.
Wij houden daarom scherp voor ogen in welke fase van deze vernieuwingscyclus wij ons bevinden, welke bedrijven daarin aantrekkelijk zijn en waar waarderingen uit de bocht vliegen. Dat vraagt om discipline en selectiviteit. En het besef dat meedoen niet hetzelfde is als najagen.
De fysieke rekening van een digitale toekomst
De AI-hausse legt een bredere ontwikkeling bloot. Na decennia waarin digitale schaalbaarheid vrijwel onbeperkt leek, keren fysieke schaarste en kapitaalintensiteit terug in het hart van de economie.
Een datacentrum draait niet op een presentatie of beursbelofte. Er zijn grond, vergunningen, hoogspanningsverbindingen, transformatoren, koeling en betrouwbare energiebronnen voor nodig. De wereldwijde elektriciteitsvraag van datacenters zal richting 2030 naar verwachting ongeveer verdubbelen. In veel regio’s is niet de beschikbaarheid van chips, maar de aansluiting op het elektriciteitsnet de beperkende factor.
Voor defensie geldt hetzelfde. Europa en andere NAVO-landen hebben zich vastgelegd op structureel hogere uitgaven, maar geld alleen produceert nog geen drones, raketten, luchtverdediging of munitie. Daarvoor zijn fabrieken, gespecialiseerde medewerkers, grondstoffen en langdurige productieprogramma’s nodig.
AI, energie en defensie lijken verschillende beleggingsthema’s, maar vertellen hetzelfde verhaal: het belang van de fysieke economie. Kapitaal, productiecapaciteit en leveringszekerheid zijn opnieuw strategische activa.
Dat biedt kansen, maar niet ieder bedrijf rond een schaarse productiefactor wordt vanzelf een goede belegging. Ook de sterkste structurele groei kent concurrentie, conjunctuur en momenten waarop verwachtingen te ver op de kasstromen vooruitlopen.
Vrede op papier, risico op zee
De oorlog rond Iran en de Straat van Hormuz vormde de tweede grote cliffhanger van het halfjaar. De tijdelijke verstoring van een vaarroute waarlangs een aanzienlijk deel van de wereldwijde olie- en gasexport loopt, legde de kwetsbaarheid van de energievoorziening opnieuw bloot.
De olieprijs steeg sterk toen de aanvoer werd bedreigd, maar daalde bijna even snel toen onderhandelingen en tijdelijke afspraken uitzicht boden op herstel van de scheepvaart. De markt leek de oorlog daarmee bijna net zo snel af te sluiten als zij hem had ingeprijsd.
De werkelijkheid is weerbarstiger. Tankers moeten beschikbaar zijn, verzekeraars moeten dekking willen geven en producenten moeten erop kunnen vertrouwen dat de route openblijft. Een politiek akkoord kan op papier bestaan terwijl het risico op zee voortduurt. Nieuwe aanvallen of dreigementen kunnen de beweging van de-escalatie naar escalatie snel omkeren.
Voor ons blijft olie daarom vooral een macro-economische variabele en geen structurele belegging. Een hogere olieprijs werkt door in inflatie, koopkracht en rente. In combinatie met de enorme investeringen in AI en defensie houdt dat kapitaal schaars en duur, waardoor sterke kasstromen en een solide balans opnieuw een concurrentievoordeel worden.
Van de pomp naar de stembus
De volgende cliffhanger dient zich al aan. Op 3 november vinden in de Verenigde Staten de midtermverkiezingen plaats. Daarbij staat niet alleen de controle over het Congres op het spel, maar ook de vraag hoeveel politieke tegenmacht er in de tweede helft van Trumps ambtstermijn overblijft.
De oorlog is reëel; de politieke bruikbaarheid ervan óók. Een president kan militair optreden presenteren als leiderschap, maar kiezers ervaren geopolitiek ook via de benzinepomp, hun hypotheekrente en de prijzen in de supermarkt. Wat op het wereldtoneel als overwinning wordt gepresenteerd, kan thuis als kostenpost worden beoordeeld.
Voor beleggers is de vraag niet of Trump de Republikeinen helpt of schaadt. Belangrijker is of Amerikaanse instituties, inclusief de kiezer, nog in staat zijn politieke macht te corrigeren voordat markten dat zelf doen via hogere risicopremies, een zwakkere dollar of duurdere financiering.
De midterms zijn daarmee meer dan een politieke tussenstand. Zij vormen een test van de Amerikaanse checks-and-balances en van een institutioneel fundament waarop een belangrijk deel van de waardering van Amerikaanse beleggingen rust.
Zo bracht de eerste helft van het jaar ons van de ene cliffhanger naar de andere: van chips naar elektriciteit, van olie naar rente en van oorlog naar verkiezingen. Dat onderstreept maar weer dat de kunst van beleggen niet gaat om iedere ontknoping correct te voorspellen, maar om te voorkomen dat één enkele cliffhanger het volledige resultaat bepaalt.
Van voorspellen naar positioneren
Die gedachte krijgt ook concreet gestalte in uw portefeuille. Waar koersen en waarderingen in korte tijd zeer sterk zijn opgelopen, zullen wij een deel van de behaalde winst verzilveren en de betreffende posities terugbrengen naar een evenwichtiger gewicht. De vrijgekomen middelen willen wij herinvesteren in ondernemingen waarvan de koersen naar onze overtuiging juist te ver zijn teruggevallen. Daarmee nemen wij geen afscheid van de kracht van de onderliggende langetermijnverhalen, maar verschuiven wij kapitaal naar waar de verhouding tussen kwaliteit, waardering en toekomstig rendement aantrekkelijker is.
