Een niet-zo-belle histoire
20 oktober 2026
Niemand verstaat de kunst van het leven zo goed als de Fransen, maar hoe je dat betaalbaar houdt, is een lastiger vraag.
In Frankrijk ligt bezuinigen politiek nogal gevoelig. Meer belasting heffen ook. Voorlopig lijkt vooral overeenstemming te bestaan over wat er allemaal niet kan. De obligatiemarkt heeft via een hogere rente inmiddels een eigen bijdrage aan het debat geleverd. Over een paar dagen zal ratingbureau Moody’s er waarschijnlijk een schepje bovenop doen door de kredietkwaliteit verder te verlagen.
Niet dat een downgrade direct de rente beïnvloedt. De kredietkwaliteit is de afgelopen decennia al in twee golven geleidelijk afgenomen: de hoogst mogelijke kwaliteitsratings die Frankrijk in de jaren negentig genoot, verloor het tijdens en na de eurocrisis in 2012. Dat brokkelde verder af vanaf 2023.
Opvallend is dat na de eerste afwaarderingsgolf in 2012 de Fransen nog jarenlang elk jaar steeds wat goedkoper konden lenen. De kredietwaardigheid brokkelde dus al jaren af, terwijl dankzij de lage rente de financiële gevolgen binnen de perken bleven.
Dat ligt nu anders met de gestegen rente. De recente onrust in de straten van Frankrijk staat intussen ook symbool voor de gegroeide twijfel over een haalbare ommekeer.
Het rendement op tienjarige Franse staatsleningen staat op bijna 5%. Wie Frankrijk geld leent, verlangt ongeveer anderhalf procentpunt meer dan bij een vergelijkbare Duitse staatslening.
Nu hoeft een hoge staatsschuld niet onmiddellijk een crisis te veroorzaken. Maar beleggers willen wel de zekerheid voelen dat een regering haar financiën kan bijsturen. In Frankrijk lijkt iedere ingreep politiek onhaalbaar, en dat onvermogen heeft een prijs.
Zo dreigt een negatieve spiraal. Verzet tegen bezuinigingen bemoeilijkt het terugdringen van het tekort. Afnemend vertrouwen maakt lenen duurder. Die hogere rente werkt geleidelijk door in de begroting, waardoor nog minder ruimte overblijft.
Moet Frankrijk eerst een radicale president kiezen of afspraken met schuldeisers ter discussie stellen voordat beleggers ongerust worden?
Non! Alleen al twijfel aan het vermogen om problemen op te lossen kan voldoende zijn.
Misschien geeft de oplopende renterekening de politiek uiteindelijk het zetje dat zij zichzelf niet weet te geven. En komt er aan deze niet-zo-belle histoire zo snel mogelijk een einde.
