Oliedom
14 sept 2026
President of Peace Donald Trump keerde terug naar het Witte Huis met een eenvoudige belofte. Amerika zou zich niet langer laten meeslepen in eindeloze buitenlandse oorlogen. Hij zou oorlogen beëindigen en zeker geen nieuwe spannende avonturen beginnen.
Militair zijn de verhoudingen overigens niet heel spannend: de Verenigde Staten zijn Iran op vrijwel ieder conventioneel terrein de baas. Maar oorlog gaat niet alleen over wie de meeste vliegtuigen, raketten of vliegdekschepen heeft. Het gaat ook over de vraag waar een tegenstander pijn kan doen. En Iran bezit daarvoor een uitzonderlijk effectief wapen. Geografie.
Brentolie noteert inmiddels rond $108 per vat. Wereldwijde olievoorraden zijn sinds het uitbreken van de oorlog fors geslonken en de markt heeft steeds minder buffer om nieuwe verstoringen op te vangen. Analisten sluiten bij verdere escalatie niveaus rond $120 niet uit.
Dat zou voor iedere Amerikaanse president heel vervelend zijn, maar voor Donald Trump is het waarschijnlijk de nekslag.
Want de gemiddelde prijs van een gallon benzine ligt medio september boven $4,30. Een jaar geleden was dat ongeveer $3,19. Diesel is inmiddels zelfs door de grens van $6 per gallon gebroken, een record.
Bedenk daarbij dat een Amerikaan gemiddeld 2,5 keer zoveel kilometers autorijdt als een Nederlander, namelijk ruim 22.000 versus ca. 9.000. Dat kost de Amerikaan al gauw $600 per jaar extra. En doe dat maar maal twee, want vrijwel elk huishouden heeft twee auto’s.
Dat alles blijft bovendien niet beperkt tot de pomp. Diesel vervoert vrijwel alles. Vrachtwagens, treinen, landbouwmachines en schepen brengen hogere brandstofkosten uiteindelijk verder de economie in. Amerikaanse boeren betalen inmiddels recordtoeslagen voor het vervoer van graan per spoor.
Volgens een recente Reuters/Ipsos-peiling keurt 71% van de Amerikanen Trumps aanpak van de kosten van levensonderhoud af.
En op 3 november zijn er midterm elections.
Olie wordt rente
Een hogere olieprijs werkt als een belasting op de wereldeconomie. Consumenten houden minder geld over voor andere bestedingen, bedrijven krijgen hogere transport- en productiekosten en inflatie krijgt opnieuw zuurstof. En daarmee komt de centrale bank weer in beeld.
Waar beleggers eerder vooral discussieerden over de snelheid waarmee de rente kon dalen, wordt inmiddels opnieuw over renteverhogingen gesproken. De Federal Reserve staat deze week voor een rentebesluit waarbij de markt een verhoging verwacht. Brent boven $100 en hardnekkige inflatie maken het voor de Fed moeilijk om de rente te verlagen, hoe graag Trump dat zelf ook zou willen.
Dat zien we terug op de obligatiemarkt. De Amerikaanse tienjaarsrente beweegt richting 5%. Ook Europese rentes zijn fors opgelopen. Obligatiekoersen dalen wanneer marktrentes stijgen, waardoor juist het gedeelte van de portefeuille dat normaal gesproken bescherming biedt onder druk kan komen.
De prijs van onzekerheid
Ook aandelen voelen die beweging.
Toekomstige bedrijfswinsten worden minder waard worden naarmate de rente waarmee beleggers ze contant maken hoger wordt. Vooral ondernemingen waarvan een relatief groot gedeelte van de verwachte winst ver in de toekomst ligt, zijn daarvoor gevoelig. Tegelijkertijd drukken hogere energie- en transportkosten op marges en koopkracht.
De afgelopen dagen gingen hogere olieprijzen, oplopende staatsrentes en dalende aandelenkoersen dan ook steeds vaker samen.
Het Witte Huis gaat daar een mooi verhaal tegenover zetten. Iran heeft militaire capaciteit verloren, de Amerikaanse regering heeft het land onder zware druk gezet en Trump houdt vol dat uiteindelijk een voor Amerika gunstige overeenkomst zal volgen.
Maar financiële markten tellen geen vernietigde raketinstallaties. Zij kijken naar het volgende vat olie, de volgende inflatiemeting en de volgende beslissing van de centrale bank.
En kiezers?
Die kijken naar hun wekelijkse boodschappen, hun hypotheekrente en hun bonnetje bij de benzinepomp.
Financiële markten zullen ook deze schok uiteindelijk verwerken. Zodra het zicht op olie, inflatie en rente verbetert, kan het herstel bovendien snel gaan; onzekerheid verdwijnt op de beurs vaak eerder dan in de economie zelf. Daarom blijft onze voorkeur dezelfde: niet proberen het dieptepunt te timen, maar vasthouden aan kwaliteit en wat ruimte houden om van onrust gebruik te maken.
